Platform over raam-, deur-, kozijntechniek, hang- en sluitwerk, dak- en geveltechniek, veiligheid
Dankzij een grote renovatie van de oostgevel kreeg de Anslijnflat in Amsterdam zijn oude luister terug. De 200 leden van de VvE kozen bewust voor houten Accoya kozijnen met triple glas vanwege de lange levensduur en minimaal onderhoud.
Nederland telt ruim 8,2 miljoen woningen, waarvan circa drie miljoen appartementen. Een substantieel deel hiervan zijn de in de jaren zestig en zeventig opgetrokken galerijflats. Veranderende woonwensen maakten dat een aantal flats plaatsmaakte voor moderne hoogbouw. Andere gingen onder de hoede van een Vereniging van Eigenaren (VvE) geherwaardeerd over in particulier eigendom. Ook zijn er flatgebouwen die vanaf de oplevering altijd volledig in bezit geweest zijn van particulieren, zoals Meer & Vaart uit 1964 aan de Nicolaas Anslijnstraat in Amsterdam Osdorp.
De Anslijnflat (formele naam is VvE Meer & Vaart) is ontworpen door architect Arthur Staal (1907-1993). Met een lengte van bijna 150 meter en hoogte van elf verdiepingen, was de flat vanaf het begin een iconisch baken. De onderste twee bouwlagen bevatten zeventien bedrijfsruimten, zestien kantoren en woningbergingen en garages. Daarboven tekende Staal 170 maisonette-woningen ontsloten door vijf galerijen aan de westgevel. Aan de oostelijke balkonzijde is vrij zicht op de nabijgelegen Sloterplas. Deze galerij- en balkongevel werd door Staal opgebouwd uit een strak betongrid, ingevuld met identieke puien.
Tocht, kou en lekkage zetten het woongenot na decennia onder druk. Een aantal appartementseigenaren ging zelf aan de slag en liet kunststof, aluminium of houten kozijnen installeren. De flat ‘verrommelde’ en het gevelbeeld dwaalde ver af van de luister van Staal’s ontwerp. “Doorgaan met tijdelijke reparaties zou uiteindelijk meer geld kosten dan de renovatie”, zegt Lodewijk Berkhout, die er sinds 2020 woont. Hij is mede-initiator en opdrachtgever van de inmiddels gerealiseerde totale gevelvervanging. Buitengevels van flats zijn doorgaans gemeenschappelijk eigendom van alle appartementseigenaren samen. De VvE is verantwoordelijk voor beheer en onderhoud. Berkhout werd de onvermoeibare voorzitter van het geformeerde bouwteam. Hij ging met gelijkgezinden van deur-tot-deur om alle 200 woningeigenaren achter het plan te krijgen. Berkhout: “In een dergelijk project met zoveel particuliere eigenaren moet er vertrouwen zijn en dat begint met elkaar in de ogen kijken en naar elkaar luisteren.”
Vanschagen Architecten zette met Accoya kozijnen met triple glas in op herstel van het oorspronkelijk abstracte gevelbeeld. Accoya is een merknaam voor hoogwaardig gemodificeerd Radiata Pine, een snelgroeiende naaldhoutsoort. De naar buitendraaiende verdiepingsramen uit Staal’s ontwerp, werden vervangen door draai-kiepramen. De bewoners hadden keuze uit een schuifpui of dubbele (balkon)deur. Daarnaast werd zelfsturende ventilatie aangebracht. De kopgevels kregen na-isolatie achter steenstrips, de glasblokken in de trappenhuizen verdwenen voor (Accoya) kozijnen.
De inzet van Accoya was een aanbeveling van verschillende experts. Berkhout: “Hoewel in aanschaf duurder, biedt Accoya een unieke combinatie van duurzaamheid, stabiliteit en esthetiek. Het is extreem vormvast met een bewezen lange levensduur. Het vraagt minder onderhoud en dat kostenaspect over de lange termijn maakt het interessant voor ons als gebouweigenaar. Daarnaast is het 100% duurzaam geproduceerd. Dat vinden mensen ook een fijn idee, maar is eerlijk gezegd niet doorslaggevend voor iedereen.”
De VvE organiseerde een selectieprocedure waarna Van den Oudenrijn als hoofdaannemer werd geselecteerd. Renovatiespecialist Van den Oudenrijn Timmerselekt produceerde de puien (isolatiewaarde U<1,0 W/m2K) en leverde in totaal 433 Concept-III-kozijnen, afgelakt en beglaasd. Elke pui is vooraf apart ingemeten. “Het is iets dat wij goed kunnen”, zegt directeur Rob van den Oudenrijn. “Het hout is op lengte ingekocht om geen zaagverlies te hebben en de vaart in de productie te houden. Het is echt een just-in-time project geworden.”
Op de bouwplaats was over de gehele bouwperiode een kraan aanwezig. Het steigerwerk is in drie fases opgebouwd en verplaatst. De efficiënte werkwijze maakte verwijdering en installatie van vijftien puien per week mogelijk met minimale overlast voor de bewoners. Samen met verffabrikant Sikkens geeft Van den Oudenrijn 15 jaar garantie op het schilderwerk tot de achtste verdieping en 12 jaar op de drie verdiepingen daarboven. Accoya kozijnen hebben volgens fabrikant Accsys Technologies een verwachte levensduur van 77 tot 90 jaar.
De ingreep is betaald uit het onderhoudsbudget en stapsgewijze verhoging van de VvE-bijdrage. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geeft subsidie voor het isolatieglas. Het Nationaal Warmtefonds versterkt leningen aan VvE’s om hun bezit te verduurzamen. De hele renovatie staat in het zeer leesbare en op internet te vinden e-boek ‘De lange hordenloop’ van journalist Frank Steenkamp. Het vormt een handig praktijkboek voor iedereen met een koopappartement van voor 1995.
