Gehen die KMU wegen des europäischen Regulierungs-Tsunamis unter?

Praktijk dreigt onwerkbaar te worden

Wat ooit bedoeld was om samenwerking en kwaliteit te bevorderen, is een regelsysteem zonder rem geworden: Europa produceert sneller verordeningen dan de bouw kan bijhouden. De intentie achter Europese regels rond veiligheid, duurzaamheid en een eerlijk speelveld snappen we allemaal, maar de uitwerking in de praktijk slaat vaak door. “De opeenstapeling van eisen, certificeringen en administratieve verplichtingen legt een rem op wat juist zou moeten versnellen: innovatie, circulariteit en tempo in de bouw”, zegt Albert Zegelaar van VKG. “Terwijl gevelbouwers hard nodig zijn om de grote klimaat- en bouwopgaven te realiseren, wordt diezelfde sector klemgezet door een muur van regelgeving.”

CE-Kennzeichnung

Een duidelijk voorbeeld is de CE-markering – bedoeld om in Europa een gelijk speelveld te creëren en kwaliteitsborging te harmoniseren. “Een mooie gedachte”, zegt Zegelaar. “Maar wij werken in Nederland al decennialang met KOMO – een systeem dat veel verder gaat en perfect aansluit op onze praktijk.”

Toch moet voor elk afzonderlijk kozijn een CE-verklaring (DOP) worden opgesteld. “Dat kost tijd, geld en administratie, terwijl opdrachtgevers er zelden om vragen en er nauwelijks op gehandhaafd wordt.” De complexiteit neemt verder toe wanneer dealers zelf glas en panelen van andere leveranciers toevoegen: juridisch worden zij dan als ‘fabrikant’ gezien. “Een vader-en-zoon-bedrijf dat kozijnen samenstelt, moet voldoen aan dezelfde verplichtingen als een multinational met een compliance officer. Dat is niet vol te houden.”

Zirkularität

Ook op het gebied van circulariteit botst het beleid met de praktijk. De gevelbranche in Nederland loopt juist voorop: in 2030 wil zij gemiddeld 50% gerecycled pvc toepassen. Toch maakt Europese wetgeving het transport van uitgebouwde kozijnen lastig, omdat die officieel als ‘afval’ worden gezien. “Dan moet je vergunningen aanvragen om circulair te kúnnen werken, terwijl het vaak nog niet eens de grens over gaat. Dat slaat natuurlijk nergens op”, aldus Zegelaar. Dankzij gezamenlijke lobby met Europese federaties EPPA en Eurowindoor geldt inmiddels een uitzondering tot 2033. “Maar eigenlijk zou dat vanzelfsprekend moeten zijn. Als Brussel echt circulariteit wil stimuleren, moet het de mensen die het doen niet belemmeren.”

MKB betaalt de rekening

De optelsom van CE-documentatie, afvalregistraties en zelfs het bijhouden van transportbokken als ‘verpakkingsmateriaal’ zorgt volgens Zegelaar voor ‘duurzaamheidsmoeheid’. “Grote bedrijven zetten er mensen voor in. Het mkb moet het er gewoon even bij doen – in een markt die al razend druk is. Dan verdwijnt draagvlak, terwijl de bereidheid om te verduurzamen er wél is.”

Europese regels, lokale realiteit

Een ander knelpunt is de afstand tussen Europese regelgeving en nationale praktijk. Waar Brussel uniforme richtlijnen wil, verschillen de omstandigheden per land sterk. “Wat hier goed werkt, kan in Duitsland anders uitpakken – laat staan in Zuid-Europa”, zegt Zegelaar. “Toch worden we allemaal over één kam geschoren.” Het resultaat: aanpassingen die op papier fraai ogen, maar in de uitvoering vaak weinig bijdragen aan betere gebouwen of een uitvoerbare praktijk.

Nationale spelregels

Volgens Zegelaar hoeft de oplossing niet zo ingewikkeld te zijn: toets nieuwe regels op uitvoerbaarheid en benut wat er al werkt. “KOMO is een volwassen kwaliteitsstelsel, ontwikkeld mét de industrie. Waarom zou je dat wegdrukken met nog een laag erbovenop?” Voor Zegelaar is het duidelijk: “We zijn het eens met de doelen, maar niet met de weg ernaartoe. Geef ruimte aan nationale systemen en spelregels – zeker wanneer die al voldoen, of zelfs verder gaan. Kijk naar werkbaarheid, proportionaliteit en werk met de sector aan minder papier en meer praktijk – dáár wordt de gevelbouw beter van.”