Truth to Materials. De kracht en toekomst van anodiseren

Op 26 november jl. organiseerde de VMRG de online Expertsessie ‘De kracht en toekomst van anodiseren’. Anodiseren transformeert, beschermt en decoreert gevelaluminium. Deze sessie gaf inzicht in het proces, de kwaliteit, kleur en de laatste ontwikkelingen. Henk Zoontjens, directeur VMRG, ging hierover in gesprek met Remco Baartmans, CEO bij Alumet, en Jacco van Dijk, algemeen directeur bij Blitta Geveltechniek.

Wat is anodiseren?

Remco Baartmans: “Anodiseren is een elektrochemisch proces waarbij we aluminium een extra sterke en duurzame beschermlaag geven. We plaatsen het aluminium in een elektrolytisch bad, meestal met een verdund zwavelzuur, en laten er elektrische stroom doorheen lopen. Door dat proces verandert het oppervlak van het aluminium zelf en er ontstaat een harde, transparante oxidelaag. Die laag vormt één geheel met het metaal dat nu veel beter bestand is tegen weersinvloeden, corrosie en UV-straling.”

Wat is de associatie van een gevelbouwer bij anodiseren?

Jacco van Dijk: “Door het proces is het één met het metaal, het leeft, het straalt luxe uit en ik snap dat architecten het mooi vinden en het past in de huidige manier van ontwerpen. Wat je wel ziet, is dat men niet altijd op de hoogte is van bepaalde eigenschappen van anodiseren en ook niet altijd een juist beeld heeft van hoe het er uiteindelijk uit komt te zien en er hangt natuurlijk ook een prijskaartje aan. Wij moeten dus vooral verwachtingen managen, zodat een klant in een vroeg stadium weet wat hij koopt.”

Waarom past anodiseren in de huidige manier van ontwerpen?

Remco Baartmans: “Een belangrijke trend in de architectuur is ‘Truth to Materials’. Het karakter van metaal wil de architect behouden in het ontwerp dat ze maken.”

Bij wat voor een soort gebouwen of architectuur valt de keuze op anodiseren?

Jacco van Dijk: “Anodiseren wordt vaak gekozen voor gebouwen met een hogere esthetische waarde, zoals publieke gebouwen en kantoorpanden, met beleggers die hier waarde aan hechten. Maar ook voor hoogwaardige residentiële gebouwen, zoals luxe appartementsgebouwen. Je ziet het veel bij high-end architecten waarbij het ontwerp exclusief en chic is.”

Hoe krijg je dan de uitstraling die de architect wil? 

Remco Baartmans: “Een architect begint altijd met de gewenste kleur. Veel mensen denken bij anodiseren aan klassiek zilver, maar je kunt het materiaal in allerlei tinten kleuren, van licht champagne tot diepzwart, en alles daartussenin. Dat kleuren gebeurt op twee manieren: elektrolytisch of met anorganische metaalzouten.”

Hoe manage je verwachtingen als je het over de kleur van de gevel hebt?

Jacco van Dijk: “Natuurlijk zitten wij als gevelbouwer heel veel in de kozijnen. Dan heb je het dus over profielen met trekstrepen, die binnen bepaalde toleranties zijn toegestaan. Door anodiseren, zeker bij die goudachtige kleuren, worden deze strepen iets beter zichtbaar. Ook kunnen een verticale stijl en een horizontale regel al van kleur verschillen, puur door lichtinval. Als er dan ook nog een aluminium plaat in zit met een andere legering, dan krijg je dus optisch drie of vier kleuren. Wij maken in zo’n geval een mock up, zodat een klant exact ziet wat het resultaat wordt.”

Kun je kleurafwijkingen voorkomen? 

Remco Baartmans: “De kleur wordt beïnvloed door legering, oppervlaktestructuur en anodiseerparameters. Anodiseren doet het goed bij de geaccentueerde gevels, met veel dieptewerking in de gevel. Als ik met de architect praat en ik de indruk heb dat hij één kleur op de gevel wil, raad ik hem af te anodiseren. Voorkomen van kleurverschillen is lastig, maar beperken kan zeker. In feite zijn kleurverschillen optische glans- of lichtverschillen. Door de juiste voorbehandeling, zoals etsen, borstelen of stralen, kun je deze beperken of soms zelfs voorkomen.”

Gebruik je deze oplossingen in de praktijk?

Jacco van Dijk: “Het is natuurlijk belangrijk dat ook een gevelbouwer deze mogelijkheden kent en goed kan adviseren. Maar wat wij ook goed moet managen, is de verwachting ten aanzien van de prijs. Extra handelingen kosten extra geld. Kortom vooraf moeten we het niet alleen over alle mogelijkheden hebben, maar ook al in een vroeg stadium bespreken wat dit voor een gevolgen heeft voor de prijs. Het is ook een vraag- en aanbodspel, de architect wil vaak het allermooiste, terwijl de ontwikkelaar natuurlijk ook naar de prijs kijkt.”

Hoe kwetsbaar is geanodiseerd aluminium?

Jacco van Dijk: “Tijdens de bouw moet je voorkomen dat er cementwater op het geanodiseerde aluminium komt. Na de oplevering heb je in stedelijke en kustgebieden last van luchtvervuiling, zuren en zouten. Ook schoonmaakmiddelen met een verkeerde pH-waarde of vogelpoep kunnen het oppervlak aantasten.”

Hoe kun je geanodiseerd aluminium extra beschermen?

Remco Baartmans: “Tegenwoordig wordt steeds vaker gewerkt met een geavanceerde sealingtechniek, ook wel een pre-sealproces genoemd. Dat is eigenlijk een optimalisatie van het sealen zelf. In plaats van de poriën alleen af te sluiten met heet water, wordt er een beschermende reactie gestimuleerd binnen die poriën. Daardoor ontstaat een veel dichtere en stabielere afsluiting van de anodische laag. Het resultaat is dat het aluminium veel beter bestand is tegen chemische invloeden, of dat nu luchtvervuiling, zuren, zouten of bouwvervuiling is.”